Altsheymer xəstəliyi yaddaş itkisi, davranış dəyişiklikləri və zehni funksiyaların zəifləməsi ilə xarakterizə olunan neyrodegenerativ xəstəlikdir. Çox insan üçün ən böyük narahatlıq isə budur: “Bu xəstəlik genetikdirmi?”
Gəlin mövzunu Diamed Medical Group-un peşəkar maarifləndirmə tərzində izah edək.

Altsheymer xəstəliyi genetik ola bilər, amma…

Bir çox hallarda Altsheymer genetik meylliliklə əlaqəlidir, lakin bu, xəstəliyin mütləq olaraq valideyndən övlada keçəcəyi demək deyil.

Altsheymerin genetik formaları iki qrupa ayrılır:

Ailəsəl Altsheymer (genetik, nadir forma)

Bu forma çox nadir hallarda görülür və adətən 40–60 yaş arasında başlayır.
Aşağıdakı gen mutasiyaları ilə əlaqəlidir:

PSEN1
PSEN2
APP

Əgər bu genlərdən biri ailədə varsa, risk yüksək ola bilər — lakin ümumi əhalidə bu vəziyyət 1%-dən az görülür.

Sporadik Altsheymer (ən çox rast gəlinən forma)

Xəstəliyin 90–95%-i bu formadadır və burada faktorlar qarışıqdır:

yaş
həyat tərzi
damar sağlamlığı
qidalanma
ətraf mühit
APOE-e4 adlı genin varlığı (risk faktorudur, səbəb deyil)

Yəni genetik meyllilik riski artırır, amma xəstəliyi mütləq şəkildə yaratmır.

Risk faktorları nələrdir?

65 yaşdan yuxarı olmaq
Yüksək təzyiq, şəkərli diabet, yüksək xolesterin
Piylənmə və hərəkətsizlik
Yuxu problemləri
Stress və depressiya
Ailədə Altsheymer xəstəsi olması

Ailədə xəstə olsa belə, düzgün həyat tərzi riski əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Diamed Medical Group-da Altsheymer üzrə müayinələr

Diamed-də nevroloqlar xəstəliyin erkən aşkarlanması üçün aşağıdakı müayinələri tətbiq edirlər:

Nevroloji müayinə və yaddaş testləri
EEQ – beyin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi
MRT – beyin toxumasında dəyişikliklərin aşkarlanması
Qan analizləri – B12, D vitamini, tiroid hormonları və digər faktorların qiymətləndirilməsi
Psixometrik testlər

Erkən diaqnoz xəstənin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.