Bir çox valideyn “uşağım allergiyalıdır, elə bil həmişə soyuqlayıb” deyir. Əslində allergiyası olan uşaqların “tez-tez xəstələnirmiş kimi” görünməsinin bir neçə izahı var və bunların hamısı immunitetin zəif olması demək deyil.

1) Allergiya çox vaxt soyuqdəyməni təqlid edir

Allergik rinit zamanı burun axması, asqırma, burun tutulması, boğazda qaşınma və öskürək olur. Bu əlamətlər virus infeksiyasına çox oxşadığı üçün “yenə xəstələndi” təəssüratı yaradır. Fərq ondadır ki, soyuqdəymə adətən bir neçə günə yüngülləşir və 1–2 həftəyə keçir, allergiya isə allergenlə təmas davam etdikcə həftələrlə uzana bilər.

2) Burun tutulması qulaq və sinus problemlərini artırır

Allergiya burun selikli qişasında davamlı şişkinlik yaratdıqda, burun nəfəsi çətinləşir. Bu vəziyyət uşaqlarda qulağa gedən yolların (Eustachi borusu) funksiyasını poza və orta qulaqda maye yığılması/otit riskini artıra bilər. Nəticə: uşaq tez-tez qulaq ağrısı, tıxanıqlıq və təkrarlayan qulaq problemləri yaşayır.

3) Dəri allergiyası (ekzema) qoruyucu baryeri zəiflədir

Atopik dermatit (ekzema) olan uşaqlarda dərinin “baryer” funksiyası zəifləyir, dəri quruyur və çatlayır. Bu da bakterial/viral infeksiyaların dəriyə daha asan qoşulmasına şərait yarada bilər. Yəni uşaq “tez-tez səpkilənir, yarası infeksiyalaşır” kimi görünə bilər.

4) Allergik iltihab yorğunluq və yuxu pozuntusu yaradır

Burun tutulması gecə yuxusunu pozur, uşaq tam dincəlmir. Yuxusuzluq isə gün ərzində halsızlıq, diqqətsizlik və “xəstə kimi görünmə” halını artırır. Allergiya həm də burun-boğazda davamlı qıcıqlanma yaratdığı üçün öskürək və boğaz narahatlığı uzun çəkə bilər.

Allergiya ilə infeksiyanı necə ayırd etmək olar?

• Qızdırma çox vaxt virus/bakteriya infeksiyasını düşündürür; allergiyada adətən qızdırma olmur.
• Qaşınan gözlər, asqırma tutmaları, şəffaf burun axması allergiyada daha tipikdir.
• Mövsümi təkrarlanma (hər yaz/payız eyni dövr) allergiya ehtimalını artırır.

Sonda nə etməli?

Uşaqda burun axması/öskürək 2–3 həftədən uzun çəkirsə, tez-tez təkrarlanırsa, qulaq ağrısı və ya dəri səpkiləri ilə birləşirsə, “sadəcə soyuqdəymədir” deyib uzatmamaq daha yaxşıdır. Bu hallarda pediatr müayinəsi ilə allergiya, infeksiya və digər səbəblər ayrılır; ehtiyac olarsa laborator analizlər (məsələn, ümumi qan göstəriciləri, allergiya ilə bağlı bəzi testlər) və əlavə müayinə planlaşdırıla bilər. Diamed Hospitalda pediatr xidməti çərçivəsində bu tip şikayətlər qiymətləndirilir, lazım gəldikdə uyğun testlər və mütəxəssis yönləndirməsi ilə səbəbin dəqiqləşdirilməsi mümkündür.